Honorowi obywatele Białegostoku

Honorowi obywatele Białegostoku

20 sierpnia 2020 Wyłącz przez Białystok UP

Honorowi obywatele wzbudzają kontrowersje

Honorowanie osób żyjących zawsze niesie z sobą ryzyko błędu w ocenie postaci. Dopiero historyczna perspektywa pozwala pełniej spojrzeć na życie i działalność znanego człowieka. W wielu polskich miastach dokonano swoistej lustracji na listach honorowych obywateli, eliminując wiele postaci uhonorowanych przed 1990 rokiem, a nadanych w okresie władzy faszystowskiej lub komunistycznej. Uhonorowane współcześnie osoby również wzbudzają kontrowersje, i to nie tylko w Białymstoku. Przykładem mogą być wnioski o pozbawienie honorowego obywatelstwa Lecha Wałęsę lub biskupów, których nazwiska pojawiały się w związku ze sprawą tuszowania pedofilii wśród księży, a także bojkot nadania tytułu Pawłowi Adamowiczowi przez radnych PiS.

Kto i kiedy został Honorowym Obywatelem Białegostoku?

Tytuł Honorowego Obywatela Białegostoku był przyznawany 17 osobom. Z tytułem tym nie wiąże się żadna gratyfikacja, a jedynym przywilejem jest możliwość darmowego korzystania z komunikacji miejskiej. Oto lista wyróżnionych wraz z rokiem nadania tytułu:

1921 r. – Józef Piłsudski (1867-1935), Naczelnik Państwa Polskiego w latach 1918–1922, naczelny wódz Armii Polskiej od 1918, pierwszy marszałek Polski od 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po zamachu stanu.

1935 r. – Marian Zyndram-Kościałkowski (1892-1946), wojewoda białostocki w latach 1930-34, założyciel Wojewódzkiego Komitetu do Spraw Bezrobocia, współzałożyciel Białostockiej Izby Rolniczej i klubu sportowego Jagiellonia. Następnie był ministrem spraw wewnętrznych, premierem rządu i ministrem pracy i opieki społecznej.

1975 r. – Alfons Karny (1901-1989), urodzony w Białymstoku artysta rzeźbiarz, jego prace od 1974 są wystawiane w Muzeum Okręgowym, a od 1993 w Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku.

1990 r. – Lech Wałęsa (ur. w 1943 r.), działacz związkowy, opozycjonista, przewodniczący NSZZ „Solidarność” (1980-1991), prezydent Polski (1990-1995), laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1983 r.

1990 r. – Ryszard Kaczorowski (1919-2010), urodzony w Białymstoku, ostatni prezydent RP na Uchodźstwie. W 1990 r. przekazał insygnia władzy prezydenckiej Lechowi Wałęsie. Zginął w katastrofie smoleńskiej.

1995 r. – Sławoj Leszek Głódź (ur. w 1945 r.), biskup ordynariusz diecezji warszawsko-praskiej (2004–2008), arcybiskup metropolita gdański (2008-2020), generał dywizji, biskup polowy Wojska Polskiego (1991–2004).

1996 r. – Jan Paweł II (1920-2005), Karol Wojtyła, arcybiskup metropolita krakowski (1964–1978), kardynał (1967–1978), papież (1978-2005), święty kościoła katolickiego od 2014 r.

1998 r. – Stanisław Szymecki (ur. w 1924 r.), rektor Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie (1968–1978), arcybiskup metropolita białostocki (1993–2000).

2000 r. – Henryk Gulbinowicz (ur. w 1923 r.), administrator apostolski w Białymstoku (1970–1976), arcybiskup metropolita wrocławski (1976–2004), kardynał prezbiter od 1985, Kawaler Orderu Orła Białego.

2000 r. – Jerzy Maksymiuk (ur. 1936), absolwent Szkoły Podstawowej nr 10 w Białymstoku, dyrygent i kompozytor, dyrygent Teatru Wielkiego w Warszawie (1970-1972), od 1973 r. kierownik Polskiej Orkiestry Kameralnej, która w 1984 r. zmieniła nazwę na Sinfonia Varsovia. Współorganizator festiwalu „Warszawska Jesień”.

2005 r. – Zdzisław Peszkowski (1918-2007), kapelan Jana Pawła II, kapelan „Rodzin Katyńskich” i pomordowanych na Wschodzie, Kapelan Naczelny ZHP.

2006 r. – Wojciech Ziemba (ur. w 1941 r.), arcybiskup metropolita białostocki (2000-2006), arcybiskup metropolita warmiński (2006-2016).

2006 r. – Zygmunt Stankiewicz (1914-2010), urodzony w Białymstoku rzeźbiarz i teoretyk sztuki. Wspólnie z żoną, Catherine Stankiewicz von Ernst, również honorową obywatelką Białegostoku, założył w ich siedzibie, na zamku Muri w Szwajcarii, prywatne Muzeum walki Polaków o wolność, największe muzeum polskie za granicą.

2007 r. – Ludwik Krzysztof Zaleski-Zamenhof (1925 – 2019) – inżynier, architekt, konstruktor m.in. stadionu olimpijskiego w Montrealu, esperantysta, wnuk Ludwika Zamenhofa, inicjator Medalu Tolerancji.

2014 r. – Edward Ozorowski (ur. w 1941 r.), rektor Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Białymstoku (1979–1992), biskup pomocniczy diecezji białostockiej (1979–2006), arcybiskup metropolita białostocki (2006–2017).

2019 r. – Jakub Kostiuczuk (ur. w 1966 r.), duchowny prawosławny, biskup supraski (1998-1999), od 1999 r. biskup diecezji białostocko-gdańskiej, od 2008 r. arcybiskup.

2019 r. – Paweł Adamowicz (1965-2019), polityk i samorządowiec, prezydent Gdańska (1998–2019), zamordowany podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Tytuł nadano pośmiertnie.